Śląskie kalendarium – maj

URODZILI SIĘ:
22.V.1733 – Jan Józef Bernard Kauschke (zm. 1807) twórca etnografii śląskiej;
7.V.1760 – Johann Gottlob Worbs (zm. 12.XI.1833) duchowny ewangielicki, historyk;
9.V.1790 – Alozy Ficek (zm. 18.II.1862) ksiądz, działacz społeczny wydawca, twórca bractw trzeźwości;
29.V.1807 – Chrystian Schemmel (zm. 28.III.1862) nauczyciel, wydaca, redaktor, burmistrz Pszczyny;
5.V.1833 – Ferdinand von Richthofen (zm. 6.X.1905) geolog, geograf;
11.V.1858 – Carl Hauptmann (zm. 4.II.1921) pisarz, brat Gerharta;
7.V.1880 – Roch Scheitza (zm. 19.VI.1959) werbista, redaktor pism katolickich na Śląsku;

25.V.1881 – Alojzy Kot (zm. 16.IX.1939) działacz społeczny, wice-marszałek Sejmu Śląskiego;
30.V.1881 – Adolf Kaschy (zm. 16.IX.1951) działacz Katolickiej Partii Ludowej, nadburmistrz Raciborza, więzień obozów koncentracyjnych;
18.V.1882 – Robert Bednorz (zm. 6.IV.1973) artysta rzeźbiarz;
5.V.1889 – Bernard Krawczyk (zm. 22.III.1940) nauczyciel, poseł do Sejmu Śląskiego;
14.V.1890 – Jan Wypler (zm. 24.XII.1965) samouk sinolog, tłumacz, publicysta, poeta;
2.V.1892– Manferd von Rithofen (zm. 21.IV.1918) pilot, as myśliwski I wojny światowej, „Czerwony Baron“;
17.V.1926 – Henryk Bereska (zm. 11.IX.2005) tłumacz, poeta;
7.V.1930– Horst Bieniek (zm. 7.XII.1990) powieściopisarz, poeta i eseista, publicysta, reżyser filmowy;
31.V.1931 – Bogumił Kobiela (zm. 10.VII.1969) aktor;
21.V.1936 – Günter Blobel, biolog, laureta Nagrody Nobla;
7.V.1951 – Ireneusz Dudek, muzyk;
14.V.1954 – Jerzy Kawalec „Kawa” (zm. 9.IX.2003) muzyk;
24.V.1959 – Grażyna Torbicka, prezenterka telewizyjna, konferansjerka;
19.V.1965 – Małgorzata Pieńkowska, aktorka;
5.V.1967 – Dariusz Basiński, satyryk, członek „Mumio”;
6.V.1972 – Artur Rojek, muzyk;

ZMARLI:
18.V.1401 – Władysław Opolczyk (ur. 1326.1332) książę opolski, rudzki, dobrzyński, inowrocławski, niemodliński, strzelecki, karniowski,wielkorządca Małej Rusi, fundator Jasnej Góry;
3.V.1689 – Jan Acoluthus (ur. 5.XII.1628) pastor, pisarz, kaznodzieja;
7.V.1874 – Józef Szafranek (ur. 18.II.1807) ksiądz katolicki, działacz społeczny, polityczny i narodowy, autor i wydawca;
18.V.1884 – Heinrich Robert Göppert (ur. 1800) lekarz, botanik, udowodnił tezę o organicznym pochodzeniu węgla, pradziadek noblistki;
2.V.1925 – Jan Palisa (ur. 1848) matematyk, astronom, odkrywca grup planetoidów „Oppavia” i „Silesia”;
24.V.1968 – Henryk Grzondziel (ur. 1897) biskup sufragan gnieźnieński i sufragan opolski;
11.V.1971 – Rafał Wojaczek (ur.7.XII.1945) poeta;
23.V.1988 – Roman Dwornik (ur. 14.II.1913) organista, kompozytor, autor wielu pieśni religijnych (np. Cóż Ci Jezu damy);
28.V.2003 – Edward Bogusławski (ur. 28.IX.1940) profesor muzyki, kompozytor;

ZDARZYŁO SIĘ:
31.V.1642 – bitwa wojsk Habsburgów z Szwedami pod Marcinowicami;
27.V.1745 – wojska austriacko-saskie wkraczają na Śląsk;
13.V.1779 – pokój w Cieszynie kończy „wojnę kartoflaną”;
27.V.1789 – J.P. Blanchard dokonuje przelotu balonem nad Wrocławiem;
8.V.1790 – Kamera wrocławska decyduje o przyznaniu specjalnych premii nauczycielom, którzy nauczą niemieckiego dzieci z polskojęzycznych wsi;
14.V.1807 – bitwa pod Kątami Wrocławskimi;
15.V.1807 – bitwa pod Strugą (koło Szczawienka pod Wałbrzychem);
V.1813 – ponowne wkroczenie na Śląsk wojsk Napoleona;
1.V.1842 – próba jazda parowozu „Silesia” na trasie Wrocław-Św. Katarzyna;
21.V.1842 – otwarcie pierwszej linii kolejowej Wrocław-Oława;
V.1848 – pierwsze wybory parlamentarne w Prusach, w których udział mogli wziąć wszyscy dorośli; 6-7.V.1849 – ostatnie walki „Wiosny Ludów” na Śląsku;
12.V.1851 – decyzją władz górniczych właściciele kopalń na kierowanie ich pracom;
V.1919 – fala strajków i zamieszek na Górnym Śląsku;
V.1920 – 5-cio tygodniowy strajk górników w Karwinie;
3.V.1920 – strajki w powiatach Rybnik, Pszczyna, Katowice i Strzelce Opolskie mające na cele wprowadzenie języka polskiego do szkół,
22.V.1920 – otwarto polski konsulat w Wrocławiu;
27.V.1920 – napad niemieckich bojówek na bytomski hotel „Lomnitz”;
3.V.1921 – wybuch „III powstania śląskiego”;
10.V.1921 – Piłsudzki zezwala na przeniesie żołnierzy na Górny Śląsk, zezwala również na transporty broni i amunicji,
12.V.1921 – rozejm ogłoszony przez W. Korfantego;
21-27.V.1921 – walki o Górę Św. Anny;
15.V.1922 – podpisanie w Genewie konwencji w sprawie Górnego Śląska;
26.V.1924 – w Wrocławiu uruchomiono pierwszy nadajnik radiowy na Śląsku;
11.V.1930 – wybory do Sejmu Śląskiego II-giej kadencji;
6.V.1945 – kapitulacja „Festung Breslau”;
6.V.1945 – Krajowa Rada Narodowa bezprawnie znosi Statut Organiczny Dla Województwa Śląskiego. Likwidacja autonomii;
9.V.1945 – do Wrocławia docierają pierwsi polscy administratorzy;
7-10.V.1945 – Armia Czerwona zajęła cały Śląsk;
10/11.V.1945 – wielki pożar niszczy część księgozbioru Biblioteki Uniwersytetu Wrocławskiego,
24.V.1945 – powstaje Politechnika Śląska,
3.V.1946 – w Bytomiu, Gliwicach i Rybniku dochodzi do antyrządowych demonstracji, w Wiśle „Bartek” organizuje defiladę oddziałów NSZ;
19.V.1946 – Hindenburg zostaje Zabrzem;
30.V.1947 – na Dolny Śląsk przybywają pierwsze transporty z Łemkami i Ukraińcami wysiedlonymi w ramach akcji „Wisła”;
22.V.1953 – powstaje zespół „Śląsk”;
9.V.1957 – w Opolu powstaje Instytut Śląski;
16.V.1958 – w Opolu powstaje Teatr „13 Rzędów”;
V.1964 – pierwszy wrocławski festiwal „Jazz nad Odrą”;
9.V.1971 – do użytku zostaje oddany „Spodek”;
24.V.1988 – odkrycie „Skarbu ze Środy Śląskiej”;
22.V.1995 – beatyfikacja Jana Sarkandara w Skoczowie przez Jana Pawła II-go;
3.V.1996 – w Katowicach odsłonięto tablicę „Pamięci wszystkich ofiar II powstania śląskiego”;
V.2002 – początek Narodowego Spisu Powszechnego, w którym pytano o narodowość. Ponad 170 tys. ankietowanych podało śląską;

Posted in Ciekawostki and tagged , , .