NOWA GAZETA ŚLĄSKA w opolskim

NOWA GAZETA ŚLĄSKA od drugiego wydania, które ukaże się 29 kwietnia, będzie dostępna również w punktach KOLPORTERA oraz kioskach RUCHU w woj. opolskim

Wszystkie wydania są także do nabycia podczas wtorkowych dyżurów w opolskim biurze Ruchu Autonomii Śląska na ul. Szpitalnej 7a – cena 2 złote.

NOWA GAZETA ŚLĄSKA to miesięcznik, który ma prezentować nowoczesną wizję GÓRNEGO ŚLĄSKA, zarówno jego opolskiej jak i katowickiej części. Więcej informacji o tym czasopiśmie na stronie: http://www.nowagazetaslaska.eu/

Continue reading

Nie bójma sie ślónskij môwy!

W artykule „Rozpoczął się bój o kodyfikację gwary”, który ukazał się w dniu 11 marca 2011 roku w WOCHENBLATT.PL, pan Krzysztof Świerc wyraża obawę, że kodyfikacja języka śląskiego odbędzie się kosztem gwar opolskich. Pogląd ten wynika z nałożenia na postulowaną kodyfikację schematu obowiązującego w języku polskim: język musi być ujednolicony i posiadać tylko jedną wąską normę. Tymczasem językoznawstwo zna też pojęcie języków policentrycznych, których norma obejmuje na równych prawach warianty regionalne. Języki grup etnicznych są zazwyczaj językami policentrycznymi. W Niemczech należą do nich język fryzyjski (kilka subwariantów) oraz dolnoniemiecki (słabo ustandaryzowany a mimo to uznany język regionalny).


Taki model kodyfikacji bardziej odpowiada śląskim realiom. Pogląd ten przeważa w kręgach, które zabiegają o uznanie języka śląskiego. Oznacza to, że kodyfikacja uwzględni opolskie cechy (jak np. mazurzenie, wymowa [oł], wymowa ę jako [an/ã] oraz słownictwo). Dyskusja o tym powinna się toczyć w przyszłej Komisji Kodyfikacyjnej, w której zasiądą dialektolodzy, znawcy dialektu oraz pedagodzy.

Continue reading

Sułków (gm. Baborów) uczci swojego wielkiego mieszkańca

Mieszkańcy podbaborowskiego Sułkowa przygotowują się do świętowania 120. rocznicy urodzin dr Feliksa Steuera.

Dr Steuer to pochodzący z tej miejscowości badacz języka śląskiego, twórca "ortografii Steuera”, służącej do zapisu gwary śląskiej. – Obchody zaplanowaliśmy na 7 listopada – wyjaśnia Jadwiga Kowalczykowska, sołtys Sułkowa.

O godzinie 9.00 w miejscowym kościele odprawiona zostanie msza święta, zaplanowano też konferencję poświęconą dr Feliksowi Steuerowi. Natomiast po niej w centrum wsi, naprzeciwko przystanku autobusowego, odsłonięta zostanie pamiątkowa tablica poświęcona jednemu z najsławniejszych mieszkańców wsi.

Feliks Steuer urodził się 5 listopada 1889 roku. Jest m.in. autorem "Dekalogu Sułkowskiego”, "Narzecza Baborowskiego”. Był poetą, pedagogiem, dyrektorem gimnazjum w Katowicach.

Zmarł 30 maja 1950 roku. Pochowany został w Baborowie.

(źródło: S. Draguła, Nowa Trybuna Opolska)

Continue reading

Co tam we krzach szczebioce?

Bezmała piyrszô ornitologicznô wandrówka po ślónsku 

Ujzdrzeć małégo ptôszka we chrańściach abo we tich pómatlanich gałańziach na kraju lasa nie je leko, ale ptôszi śpiyw dycko słychać z daleka. Tymu ptôkôrze znajóm mocka ptôszich głosów na spamiyńć. Każdégo ptôka poradzóm poznać po głojsie, a ani go niy muszóm dojzdrzeć. 

A òsobliwie teraz, na wiosnã, ptôki już od samégo rana śpiywajóm aże śpiywajóm. Na polu, w lôsku, na graniczkach, we sicie, na łónkach i przi rzyce – napotkać idzie jé wszandzie. Na ti ranni wandrówce przi Odrze poznómy mocka naszich krzidlatich przôcieli i nauczymy se jejich ślónskich miónów. Isto obôczymy sztyrnôla, pluskwã, ptaszégo króla, raszkã, kowôlika i moc inszich ptôków. Nauczymy se je rozeznôwać po śpiywie i po piyrzu. O jejich życiu i obyczajach bańdziymy rozprawiać blank po ślónsku. 

Tôwarzistwo Piastowaniô Ślónskij Môwy „Danga“ w Czyszkach projsi Wôs piyknie na ranni szpacyr przi Odrze i na spólné śniôdanié na Ketzlerowym statku w Kotlinach – we gniôździe naszégo tôwarzistwa. 

Kedy? W sobotã, 4. kwietnia, o godzinie 6.00.

Kandy? Na parkingu przi kaczmie „Garden Cafe” w Czyszkach (Cisek) wele Kojźlô.

Continue reading

O ślónskim rzykaniu

Przedstawiamy Państwu treść listu dr. Józefa Kulisza, prezesa Tôwarzistwa Piastowaniô Ślónskij Môwy "Danga", który został odczytany po Mszy Św. w intencji ofiar Tragedii Śląskiej dnia 19 października 2008 roku na Górze Św. Anny:

Ò ślónskim rzykaniu

Môwa jes dlô czowieka bardzo ważnô. (tukej, na Górze Św. Anny, na polskie słowo „język” rzóndzi sie „môwa”). Dziynki môwie idzie nôs rozróżnić òd gadziny i to prawie óna czyni z nôs ludzi. Słowym Pón Bóg stworzył świat i czowieka (Rdz 1, 3-26). Słowo może budować, ale może tyż bulić i niszczyć.

Continue reading

Ň ślónskim rzykaniu

Przedstawiamy Państwu treść listu dr. Józefa Kulisza, prezesa Tôwarzistwa Piastowaniô Ślónskij Môwy "Danga", który został odczytany po Mszy Św. w intencji ofiar Tragedii Śląskiej dnia 19 października 2008 roku na Górze Św. Anny:

Ò ślónskim rzykaniu Môwa jes dlô czowieka bardzo ważnô. (tukej, na Górze Św. Anny, na polskie słowo „język” rzóndzi sie „môwa”). Dziynki môwie idzie nôs rozróżnić òd gadziny i to prawie óna czyni z nôs ludzi. Słowym Pón Bóg stworzył świat i czowieka (Rdz 1, 3-26). Słowo może budować, ale może tyż bulić i niszczyć. 
Continue reading

Hellmann-Medaille

12 sierpnia 1920 roku władze Śląskiego Związku Straży Pożarnych ufundowały tzw. Hellmann-Medaille medal za zasługi dla pożarnictwa, na którym znajdowało się popiersie Jana Hellmanna, jednego z twórców Związku, obchodzącego w tym roku 80 urodziny. Jeszcze tego samego roku uhonorowano nim między innymi około 45 strażaków z Górnego Śląska. Obecnie po prawie dziewięćdziesięciu latach do idei tego śląskiego odznaczenia postanowili powrócić strażacy z Szemrowic pod Dobrodzieniem, a szczególnie prezes tamtejszego OSP Druh Rudolf Hyla.
Continue reading

Symbolika trzech świętych śląskich gór

Dzięki uprzejmości Rafała Ryszki, przewodnika PTTK z Wrocławia możemy zaprezentować Państwu artykuł na temat trzech świętych śląskich gór: Góry św. Anny, Ślęży i Śnieżki. Rafał Ryszka jest absolwentem Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu. Jest pedagogiem i instruktorem harcerskim. Pasję do gór wyniósł z osobistych przeżyć podczas licznych obozów, wycieczek, rajdów po górach – od Bieszczad po Karkonosze. Chciał w jakiś sposób powiązać te zainteresowania z innym swoim zamiłowaniem – tematyką śląską.
Continue reading